De cijfers tonen aan dat Mortsel relatief veel
GFT-afval ophaalt binnen de IGEAN-regio.
De huidige vaste jaarbijdrage (via
een sticker) biedt geen prikkel om de aangeboden hoeveelheid GFT door het jaar
heen te beperken, wat financieel nadelig is voor huishoudens met weinig GFT.
De algemene middelen van de stad dekken immers een groot deel van de kosten.
Bovendien is er via de jaarbijdrage geen stimulans voor het beter scheiden van
T-fractie (tuinafval), die makkelijker thuis kan verwerkt worden.
De Milieuraad geeft daarom een positief advies met opmerkingen aan de hervorming van de huis-aan-huis ophaling van GFT.
Tegelijkertijd beveelt de Milieuraad enkele aanpassingen aan om de maatregel eerlijk, effectief en maatschappelijk aanvaardbaar te maken.
Herintroduceer de 25‑litercontainer (met mogelijkheid tot slot plaatsen) als standaardoptie voor huishoudens; dit vergroot acceptatie en stimuleert afvalvermindering.
Differentieer de retributie: hanteer een hogere vrijstelling in kg voor de onvermijdbare fractie en reken eventueel een licht hoger, progressief tarief aan voor het verbruik boven die vrijstelling.
Stimuleer het beperken van tuinafval in GFT door actief alternatieven te promoten. Daarbij kan vermeld worden dat de verwerkingskosten daardoor substantieel dalen, met impact op de eigen kosten en de algemene kosten van de stad Mortsel (die ook door de burgers gedragen moeten worden).
Stimuleer hergebruik van de huidige containers door een compensatie te voorzien als ze overgedragen worden aan IGEAN.
Stimuleer thuisverwerking (composteren, wormenbakken, …).
Voer flankerende maatregelen in: vroegtijdige en wijkgerichte sensibilisering, inzet van compostmeesters en lokale inzamelinitiatieven.
Huidige situatie: Mortsel haalt meer GFT op dan de meeste IGEAN-gemeenten. De vaste jaarbijdrage geeft geen financiële prikkel om minder GFT aan te bieden.
Milieuwinst:
Vermijden van tuinafval en lokaal composteren vermindert transport, bespaart energie en houdt voedingsstoffen in de bodem.
Hergebruik van bestaande GFT-containers is een milieubewuste keuze.
Kostenbeeld:
Tuinafval is goedkoper te verwerken dan gemengd GF-afval; het scheiden of vermijden van tuinafval verlaagt verwerkings- en ophaalkosten.
Hergebruik van bestaande GFT-containers is goedkoper dan ze te vervangen door nieuwe exemplaren.
Sociaal‑ruimtelijke context:
Ongeveer de helft van de huishoudens woont in meergezinswoningen met beperkte
mogelijkheden voor thuiscompostering
De kleinere 25-litercontainer is zeker
in meergezinswoningen het handigste formaat.
Nudging: kleinere containers stimuleren
de burger om minder afval te produceren.
Zorg dat het omwisselen van een
grotere container naar een kleiner formaat steeds gratis is. Dit neemt een
drempel voor kleinere containers weg.
Afvalkarakteristieken:
Frequent ophalen, bij voorkeur wekelijks, blijft noodzakelijk om hygiëne (vermijden verspreiding van toxines en pathogenen) en leefbaarheid (geurhinder, ongedierte, insecten) te garanderen, zeker voor gezinnen die niet over een buitenlocatie beschikken.
Niet alle GFT-fracties zijn thuis composteerbaar (bijv. dierlijk en plantaardig keukenafval en etensresten, vlees- en visresten, kaasresten, broodvlees, takken, …).
PFAS‑maatregelen: Adviseer om het houden van kippen niet als algemene oplossing te communiceren vanwege PFAS-risico’s.
Verhoog de vrijstelling van de huidige 10 kg per persoon per jaar naar een niveau dat het onvermijdbare gewicht dekt, zeker voor bewoners van meergezinswoningen.
Compenseer de verhoogde vrijstelling door een hoger tarief te hanteren voor het gewicht boven de vrijstelling.
Voordelen van dit systeem: eenvoudig uitvoerbaar, eerlijk voor huishoudens zonder tuin, drempelverlagend en stimulerend voor afvalvermindering.
Vroegtijdige communicatie over maatschappelijke kosten van tuinafval en concrete tips om tuinafval te vermijden; start ruim vóór de geplande diftar-campagne.
Praktische ondersteuning: actieve inzet van compostmeesters en tuinrangers voor begeleiding en probleemoplossing.
Promotie van alternatieven: wormenbakken, mulchen, mulchemaaien en andere technieken.
Wijkinitiatieven: wijkcomposteren, wijkverhakselen in het snoeiseizoen, bladkorven op openbaar domein en periodieke wijkophalingen voor bewoners zonder toegang tot het recyclagepark.
Gerichte financiële steun voor lage-inkomensgezinnen zodat zij niet disproportioneel worden getroffen.
De Milieuraad geeft een positief advies met opmerkingen en aanbevelingen aan de hervorming van de GFT-ophaling en ziet in de voorgestelde aanpassingen kansen om de maatregel eerlijker, effectiever en maatschappelijk draagvlakvriendelijker te maken.
Belangrijke prioriteiten zijn de herintroductie van de 25‑litercontainer, een hogere vrijstelling voor de onvermijdbare fractie, een gedifferentieerde retributiestructuur voor de vermijdbare, en een pakket van praktische, flankerende en ondersteunende maatregelen met veel aandacht voor communicatie en sensibilisering. Deze combinatie vergroot de kans op succes en minimaliseert ongewenste neveneffecten.
Aanbevolen wordt ook om het communicatieplan af te stemmen op verschillende woonvormen.
.....
laatste wijziging: 24/08/26