Verslag milieuraad 6 mei 2026

Advies Retributie huis-aan-huisophaling gft met diftar

 In de gemeenteraad van 28 april lag een retributiereglement voor de huis-aan-huisophaling GFT volgens het diftar-principe.
Omdat een advies van de milieuraad ontbrak, werd de stemming hierover uitgesteld tot de gemeenteraad van 26 mei 2026 en werd de milieuraad gevraagd tegen deze datum een advies uit te brengen.
De milieuraad heeft daarom zijn planning omgegooid om hieraan te voldoen en werd het geplande bezoek aan de bioklas op fort 5 verplaatst naar 9 september 2026.

 Deze aanpassing is een onderdeel van het stedelijk meerjarenplan.
Uit de afvalcijfers blijkt dat Mortsel meer GFT-afval ophaalt (82 kg/persoon/jaar) dan de meeste andere gemeenten van de IGEAN-regio.
Op dit moment is er geen financiële incentive voor de gebruikers van de GFT-containers om de aangeboden hoeveelheid GFT-afval te beperken gezien er een vaste jaarbijdrage voor gevraagd wordt, wat nadelig is voor gezinnen die weinig of geen GFT-afval huis-aan-huis laten ophalen. Deze bijdrage is sinds 2007 ongewijzigd ondanks de gestegen ophaalkosten.
Het valt ook op dat het aandeel van 120-liter-containers groot is (afvoer tuinafval dat ook thuis gecomposteerd kan worden).
Doordat GF-afval (groente- en fruitafval) gemengd met tuinafval gemengd aangeboden wordt lopen de verwerkingskosten sterk op – de verwerking van tuinafval is immer half zo duur als de complexere GF-verwerking.
Daarnaast zorgt het beperken van de grote hoeveelheid aangeboden GFT-afval voor vermijdbare ophaalkosten. Milieutechnisch is het aangewezen om tuinafval (en zo veel mogelijk GF-afval) zo veel mogelijk te vermijden (vb. voedselverspilling verminderen, andere technieken voor tuinonderhoud, plantkeuze, …).
In tweede orde moet er getracht worden het niet-vermijdbaar afval bij de burger thuis te verwerken door vb. composteren.
Dit vergt geen energie voor transport en verwerking én de voor de natuur vereiste nutriënten blijven op locatie.

 De milieuraad heeft haar advies voornamelijk gebaseerd op de milieutechnische aspecten. De financiële aspecten voor de burger werden in tweede orde bekeken. Volgende bevindingen kunnen meegegeven worden:

 De typologie van de gemeente (de helft van de gezinnen leeft in een meergezinswoning, een gemiddeld gezin bestaat uit 2.3 personen) maakt:

 Het behoud van de wekelijkse ophaling wordt gewaardeerd, ondanks dat dit de grootste financiële winst voor de stad zou opleveren.
Ervaring bij andere gemeenten die slechts éénmaal per twee weken een ophaling voorzien, leert ons dat dit voor grote overlast en ongezonde situaties in huis kan leiden, wat deze gemeentes zelf noopt om in de warme maanden de frequentie te verhogen tot wekelijks.

 Het belangrijkste knelpunt – om het geen breekpunt te noemen –in het voorgelegde retributiereglement is het ontbreken van de 25-liter afvalbak in het door IGEAN aangeboden gamma.
Er is een 10-tal jaar geleden gestopt om deze aan te bieden omdat ze niet meer in productie waren. Ondertussen zijn deze terug vlot verkrijgbaar maar IGEAN heeft ze om onduidelijke redenen tot nu toe nog niet geherintroduceerd.
Er zijn belangrijke goede redenen om dit recipiënt terug op te nemen in het gamma:

De milieuraad is van oordeel dat om bovenstaande reden de aanwezigheid van de 25 l container een hefboom is om de burger te laten instappen in het diftar-systeem. Het is te betreuren (om “laakbaar” niet moeten uit te spreken) dat IGEAN weigert om een slot te plaatsen op bestaande 25-liter containers: ze geven aan dat dit mogelijk is maar te veel moeite kost om dit te doen in hun atelier.

 In dezelfde optiek zou het omwisselen van een grotere door een kleinere container steeds gratis moeten zijn. De huidige retributie hiervoor bedraagt 15 euro en is een duidelijke rem voor de burger.
Hetzelfde kan gezegd worden over het ontbreken van een gratis uitstapregeling wat voor de burger ook een drempel kan zijn voor het instappen in het GFT-diftar-verhaal.

 De milieuraad vraagt om niet blindelings de tariefstructuur die door IGEAN voorgesteld wordt op te volgen. In tegenstelling met restafval zijn er voor de stad regelmogelijkheden en zijn er afwijkingen mogelijk van de “standaard”-tarieven – zie het voorbeeld van Brasschaat.
We hebben het hierbij niet over de hoogte van de tarieven die bij IGEAN hoger liggen dan het Vlaamse gemiddelde én mediaan (2023: 0.12€/kg (mediaan 0.10€/kg) en 0.10€/ophaling (mediaan 0.05€/ophaling)).
Er wordt gesuggereerd om d.m.v. een vrijstelling voor de “vermijdbare” hoeveelheid (d.i. 1 kg/persoon/jaar), aangevuld met een hoger tarief voor de niet-vermijdbare hoeveelheid.
Dit is ook een drempelverlagend, eerlijk én eenvoudig toepasbaar systeem dat ontradend werkt voor tuinafval waar personen met een laag inkomen en gezinnen zonder tuin geen nadeel van ondervinden ten opzichte van gezinnen die het geluk hebben om over een tuin/uitwijkmogelijkheden te beschikken.

 De milieuraad vraagt de stad om de invoering van het diftar-systeem ook te laten flankeren door andere ondersteunende en sensibiliserende maatregelen:

Wijkgebonden initiatieven kunnen ook tegemoetkomen aan de vrees dat de nieuwe retributie extra trafiek naar het recyclagepark zal veroorzaken én dat niet iedereen over een voertuig beschikt om het afval naar het recyclagepark te vervoeren.

IGEAN geeft aan dat kippen houden een oplossing kan zijn om het groente- en fruitafval thuis te verwerken.
Onafgezien dat niet iedereen in staat is kippen te houden (vb. meergezinswoningen), blijkt IGEAN nog steeds niet te beseffen dat kippen houden in Mortsel aan beperkingen onderhevig is: delen van Mortsel vallen immers in de no-regret-zone voor PFAS waar men max één eitje per week uit eigen tuin mag eten.
De milieuraad vraagt daarom om dit onmiddellijk uit de communicaties te halen (naar aanleiding van het retributiereglement én de IGEAN-afvalkrant).
Naar aanleiding van het verslag van de milieuraad van april heeft een burger ons het analyserapport van zijn kippeneieren bezorgd (locatie lag buiten de no-regretzone) en daaruit kwamen stevige overschrijdingen van de norm aan het licht.

 In een aantal zones in Mortsel zijn er voor restafval ondergrondse containers voorzien voor restafval. Dit werd gemotiveerd doordat de typologie van de zone het ophalen en/of het gebruik van containers voor restafval bemoeilijkt.
Voor deze zones zien we in het DIFTAR-GFT-plan geen oplossing – gelet volgens de huidige stand de burger een identieke container als de “onmogelijke” restafvalbak zal moeten gebruiken.
Enkel voor het bouwproject op het voormalige recyclagepark zal er een ondergrondse container voor GFT voorzien worden.
De milieuraad vraag om dit probleem mee aan te pakken.

 IGEAN geeft aan dat 20 van de 27 gemeenten gebruik maken van het DIFTAR-systeem voor GFT (en dat ze daardoor er veel ervaring mee hebben).
Bij nazicht op hun website blijkt dat er maar tarieven voor GFT via DIFTAR vermeld staan voor 18 gemeenten.

 In dezelfde optiek moeten we nog vermelden dat ondanks de succesverhalen van IGEAN over GFT-DIFTAR, er bij Limburg.net toch een andere vaststelling is gedaan.
Bij de omschakeling van de betaalsticker +container naar de DIFTAR-container is het aantal gebruikers van het containergebruikers van 65% gedaald naar 32%.
In deze zone wordt ook met GFT-zakken (verschillend van kleur voor GF-afval en tuinafval) gewerkt die nu duidelijker beter in de smaak vallen.
Limburg.net stelt “Nieuw voor jou zijn de groene zak voor tuinafval en de gele zak voor keukenafval. Dat wordt de standaard dienstverlening. Daarom heb je eigenlijk geen gft-container meer nodig. Goedkoper voor jou en beter voor het klimaat”.

 Het vermijden van voedselverspilling wordt door de stad ook aangehaald als positief effect van de nieuwe regeling. Het lijkt echter onwaarschijnlijk dat de burger door de gewijzigde tarifering meer GF gaat opeten dan wegwerpen.

 Burgers die nu al over een GFT-container beschikken, kunnen deze gratis laten aanpassen (chippen) voor de toekomstige DIFTAR-ophaling. Dit is milieutechnisch aan te bevelen.
Door dit te doen, doet de burger echter de facto afstand van de container.
Een nieuwe container aanvragen i.p.v. de oude te hergebruiken is eveneens gratis.
Het risico bestaat dat de burger kiest om een nieuwe container aan te vragen i.p.v. de oude – mogelijk lelijke, beschadigde of vuile container te laten hergebruiken.
Naar analogie met het inruilen van de bruine huisvuilzakken – lijkt het logisch een compensatie te voorzien indien men kiest voor hergebruik i.p.v. nieuwe container. (vb. vrijstelling ten bedrage van 4 jaar servicekost = 7,2 euro) – dit is dadelijk terugverdiend aangezien IGEAN hiervoor geen nieuw materiaal moet aankopen

 Aan de appetijt van de burger om groenafval afkomstig van de voetpaden (bladeren, bloesems, zaden, takken, …) in de toekomst op te ruimen zal vermoedelijk kleiner worden als men voor zijn werk nog belast gaat worden. (Niet iedereen is in staat om dit straatafval zelf te composteren of doet dit niet wegens de aanwezige vervuiling). Plaatsing van voldoende bladcontainers voor straatbomen (en minder streng toezien op sporen van bladeren uit privétuinen) kan een oplossing zijn.

Advies uitgebracht rond DIFTAR voor GFT: zie Advies retributie huis-aan-huisophaling GFT met diftar

Meer info:

Ruimtelijke ordening: overzicht nieuwe projecten, vellen van markante bomen, … :

Openbare onderzoeken op https://www.omgevingsloketvlaanderen.be/

 De openbare onderzoeken  en beslissingen (en ev. beroepen) kunnen bekeken worden op https://www.omgevingsloket.be/omvPubliek/?openbaaronderzoek.

Mededelingen van het stadsbestuur

Klein Zwitserland Noord

 Natuurpunt heeft voor Klein Zwitserland Noord een beheersplan type 4 (=natuurgebied) met recreatief aspect (=boogschutters) opgemaakt. Bij de opmaak waren de boogschutters en afvaardiging van een wandelvereniging betrokken.

 Op 8 juni is hierover een infomoment in hoeve Dieseghem.

Mededelingen

Overleg luchthaven 05/05/2026

 Op 05/05/2026 heeft het jaarlijks overleg met omwonenden luchthaven Deurne plaatsgevonden.

 Bij de voorstelling van de geluidscontouren bleek dat deze in 2025 niet groter geworden zijn.
Doordat de luchthaven sluit om 23:00 en pas terug open gaat om 07:00, is de hinder in de nachturen sterk afgenomen (niet naar nul wegens enkele te laat binnengekomen vluchten  +  omdat nog enkele maanden in 2025 er later gevlogen mocht worden als overgangsmaatregel).
In 2026 zou dit “lawaai” ook verdwenen moeten zijn.

 Goed nieuws in verband met het gebruik van loodhoudende benzine (AVGAS 100 LL): deze is niet meer beschikbaar op de luchthaven en werd vervangen door de loodvrije AFGAS UL91.
Er zijn nog wel vluchten met toestellen die AVGAS 100 LL gebruiken, maar deze kunnen niet bijtanken op de luchthaven.
Kritische noot: het gevolg is wel dat er extra vluchten zijn: men vliegt naar en andere luchthaven om aldaar te gaan tanken met een groter verbruik aan loodhoudende benzine tot gevolg.

30% fietsverplaatsingen tegen 2040?

Met een ‘masterplan fiets’, dat 100 miljoen euro aan extra investeringen omvat, hoopt de Vlaamse regering het fietsgebruik fors op te vijzelen.

In Vlaanderen is de fiets momenteel goed voor 18,5 procent van de verplaatsingen.

 Als enige gemeente haalt Mortsel (31,3 procent fietsverplaatsingen) de lat voor 2040 nu al!
De ambitie is om naar 39 procent fietsverplaatsingen te gaan in 2040.

Milieuraad juni – “on the road”

Naar jaarlijkse traditie gaan we in juni met de milieuraad op uitstap in de gemeente.

 Dit jaar staat de Pastorijtuin St. Benedictus en landschapspark Frijthout op het programma.

 Varia:

Zuidtrant gaat voor het vergroeningtraject wijk Ridder Van Ranstlei samenwerken met de behaagactie voor de aankoop en verdeling van geveltuinplanten.  

Rondvraag

Kievitakker

Er werden de laatste weken regelmatig kieviten gespot rond de kievitakker. Het is een bedreigde diersoort die dient beschermd te worden.

 Men is bezorgd dat de landbouwactiviteiten deze broedplaatsen bedreigen en men vraagt zich welke beschermingsmogelijkheden er zijn.

 Natuurverbindingsstrook Sportlandschap

 Het RUP Sportlandschap voorziet een natuurverbindingsstrook langsheen de weg die de verbinding maakt tussen de sportterreinen en de boerderij Van Hoof.

 Deze strook wordt nu nog gebruikt voor landbouw.

Dit is toegelaten zolang de eigenaar de bestemming niet verandert of dat de stad  de zone aankoopt.
Er zijn al wel eerste contacten met de eigenaar + een schattingsverslag + eerste contact met eigenaar met het oog op de aankoop (ev. i.s.m. de Provincie).

Bord “Kempens landschap” langs overstromingsgebiedje langs de Fortloop

Aan het overstromingsgebiedje langs de Fortloop werd het bord "Kempens Landschap" weggenomen. Ook de pijl van Wandelnetwerk Zuidrand is weg.

 Men vraagt om deze signalisatie terug te plaatsen.

Tevens ligt op die plek sluikstort: kapotte autobanden.

Varia

[Werking 2026]

laatste wijziging: 24/08/26